ЯМХ ЯМХААР

“Монологийг монголчлох аян”-ы ээлжит бичвэр. Аль Пачиногийн олон сайхан дүрүүдийн нэг болох дасгалжуулагч Тони Д'Аматогийн үгийг энд тэндхийн олон бичлэгт ашиглаж харагддаг. Багийнхныхаа урам зоригийг хурцлах энэ үгийг монголчилъюу гэж бодов.

***

Юу гэж хэлэхээ би сайн мэдэхгүй байна. Та бид мэргэжлийн замналынхаа хамгийн том шалгуурын өмнө ирлээ. Одоо зайлах аргагүй, багаараа хамтдаа сэхнэ эсвэл унана. Ямх ямхаар, дайралт нэг бүрээр эцсийг нь тултал үзнэ. Та бид яг одоо тамд байна. Ингээд балбуулж нүдүүлээд байгаад байж болно эсвэл тулсан саадыг сөрөн дайрч гэрэлд гарч болно. Хамтдаа ямх ямхаар мацаад гарч чадна.

Би та нарын өмнөөс хийж чадахгүй, дэндүү хөгширсөн байна. Залуус та бүхнийг ингээд тойруулж хараад, өөрийгөө өдий насны хүний хийж болох хамаг буруу сонголтуудыг хийснийг бодож сууна. Хамаг мөнгө төгрөгөө үрэн таран хийгээд, хайртай дотнын гэсэн хүмүүсээ бүгдийг нь өөрөөсөө хөндийрүүлчихэж. Одоо бүр толины өмнө зогсож өөрийгөө харахаас ч зүрхшээх болсон байна.

Хөгшрөхийн хэрээр амьдрал чамаас байгаа бүхнийг чинь булааж эхэлдэг. Хорвоогийн жам тэр. Энийг зөвхөн алдаж байж л ухаардаг. Амьдрал бол яг л хөлбөмбөг шиг ямх зайн төлөөх тэмцэл юм гэдгийг та нар ойлгоно. Учир нь амьдралд ч тэр, хөлбөмбөгт ч тэр алдаа гаргах боломж маш бага. Хагас алхам илүүдэх юм уу дутуудахад хамаг юм зөрөөд явчих үе бий. Бас хагас агшин эртдүүлэх юм уу хоцроход л барьцгүй болж алдах нь ч бий. Бидэнд ус агаар мэт хэрэгтэй эдгээр ямх ямхууд бидний эргэн тойронд байна. Тоглолтын агшин, хором бүрийг эдгээр ямхын чинээ зай бүрдүүлж байдаг. Бүгдээрээ хамтдаа энэ ямх зайн төлөө тэмцэх ёстой. Хамаг биеэ дайчлаад, бусдыгаа түлхээд ч болов зүтгэх хэрэгтэй. Яагаад гэвэл ямхын төдий энэ зай бүгд нийлээд ялах, ялагдахын зөрүү, үхэх сэхэхийн зааг болдог.

Энэ ямх зайн төлөө үхэн хатан зүтгэдэг хүн ялан дийлдэг гэдгийг би баттай хэлэх байна. Өөрийнхөө төлөө ямх зайг ч алдахгүй зүтгэж байвал чи амьдралд урагшилж чадах болно. Амьдрал тийм л байдаг, улаан нүүрэнд тулаад ирснийг дайраад гарах ёстой. Та нарыг би зүтгүүлж чадахгүй. Харин та нар хажуудаа зогсож буй залуус руу хар. Мөр зэрэгцээд энэ ямх зайн төлөө тэмцэхэд бэлэн хүмүүс харагдаж байгаа байх. Чиний төлөө, багийн төлөө хамаг чадлаа шавхан дайчлах хүмүүс харагдаж байгаа байх, чи ч бас тэдэнд тэгж харагдаж байгаа. Баг гэж тийм байдаг, хамтдаа сэхнэ, чадахгүй бол ганц ганцаараа үхэцгээнэ. Хөлбөмбөг гэж ийм байдаг, ийм ч байх ёстой юм. Одоо тэгэхээр, та нар яамаар байна?

Монголчлон бантагнасан Д.Цогчулуун
2020.03.03

Зургийн эх сурвалж: https://twitter.com/espn/status/1076519003504427008

Бичлэгийн хаяг: https://www.youtube.com/watch?v=_b7bgtu2O4E

ИХЭНХ ХҮҮХНҮҮД ТЭГДЭГ

“Монологийг монголчлох аян”-ы ээлжит бичвэр. За сүүлийн хэдэн бичвэр ч дээ, монолог гэхээсээ илүү диалог тал руугаа л хэлбийчихлээ. Ганцаараа ярихаар моно, хоёулаа ярихаар диа гэдэг бол гурвуулаа ярилцахыг юу гэх вэ? Триалог гэх үү, хаха.

Өнөөдрийн диалог бол романтик инээдмийн кинонуудын дунд гэрэлт цамхаг болон мөнхөрсөн хэсгүүдийн нэг билээ. Харри Саллитай танилцсан тухай гардаг киноны хамгийн алдартай гэж болох хэсгүүдийн нэг л дээ. Мэг Райан, Билли Кристал хоёр. Салли хүүхнүүдийн тухай, Харри эрчүүдийн тухай ярилцдаг. Тэр сүүлд гарч байгаа эгээ бол найруулагчийн ээж.

***

Салли:
- Чамтай орооцолдоогүйдээ би баярлаж явдаг шүү. Тэгсэн бол өврөөс нь өглөөний гурван цагт гулгаж гараад гэртээ харьж шилээврээ ч юм уу цэвэрлэнэ гээд явдаг хүүхнүүдийн чинь нэг болох байсан биз. Ядахад танайд ил зуух байхгүй. Байгаа үгүй нь ч надад хамаагүй л дээ.

Харри:
- Чи юундаа бухимдаад байгаа юм бэ? Ямар чиний тухай яриад байгаа биш.

- Мөн. Чи бүх эмэгтэйчүүдийн өөдөөс ингээд зогсож байна. Би эмэгтэй хүн.

- Надад ч нэг их таатай санагддаггүй. Гэлээ гээд гомдож уйлаад байгаа хүн сонсогдохгүй л байна.

- Тэгэлгүй яадаг юм. Юу юугүй хаалгаар гараад явчихаар яаж сонсож амжих юм.

- Цагийг гайгүй сайхан л өнгөрөөдөг гэж би бодож байгаа.

- Яаж мэдэж байгаа юм?

- Яаж мэдэж байгаа юм гэсэн чинь юу гэсэн үг юм? Мэдэлгүй яадын.

- Тэд нар яадаг болохоор уу?

- Тийм ээ, яадаг болохоор нь.

- Тэднүүсийн жинхэнээсээ яаж байгаа үгүйг нь чи яаж мэдэж байгаа юм?

- Юу гэх гээд байна аа, тэднүүсийг худлаагаасаа дур тавьдаг гэх гээд байна уу?

- Магадгүй.

- За зайл аа.

- Яасан? Хүүхнүүдийн ихэнх нь ядаж ганц юм уу хоёр удаа дүр үзүүлдэг.

- Тэгвэл надтай л лав дүр үзүүлээгүй.

- Яаж мэдэж байгаа юм?

- Мэдэж л таараа.

- Өө, нээрэн тийм. Мартчихсан байна. Чи чинь эр хүн шүү дээ.

- Наадах чинь юу гэсэн үг юм?

- Юу ч гээгүй. Зүгээр л бүх эрчүүд өөрт нь тийм юм болж байгаагүй гэдэгт итгэлтэй байхад ихэнх хүүхнүүд дор хаяж ганц хоёр удаа тэгж байсан гэхээр та өөрөө тоолоод үзэхгүй юу.

- Намайг арай ялгаж чадахгүй гэж бодоод байгаа юм биш биз дээ?

- Чадахгүй ээ.

- За зайлаарай.

- ... [Салли дур ханаж байгаа дүр үзүүлж эхэлнэ.]

- Зүгээр үү?

- ... [Салли үргэлжлүүлэн “Тийм ээ, тийм ээ, бурхан минь, яг тэнд, бурхан минь” гэхчлэн чангаар ширээ балбаад орилж гарна]

Саллиг нүд салгалгүй ширтэж байсан үйлчлүүлэгч:

- Тэр эмэгтэйн идэж байгаагаас авъя.

Монголчлон бантагнасан Д.Цогчулуун
2020.03.01

Зургийн эх сурвалж: https://www.imdb.com/title/tt0098635/

Бичлэгийн хаяг: https://www.youtube.com/watch?v=6pQgbEEFPq0

Сонирхуулахад флашмобчид энэ хэсгийг дуурайжээ: https://www.youtube.com/watch?v=shC016PnxPs

БАЯРТАЙ, ХҮҮ МИНЬ

“Монологийг монголчлох аян” хэмээх буруу нэрт аяны ээлжит бичвэр. “Би хорин настай” гээд Марлен Хуциевын киног Мэндээ найзын санал болгосноор үзэж байж билээ. Киноноос хамгийн дотно үлдсэн хэсэг энэ аав хүү хоёрын яриа. Сая Tathagata хэмээх Мэндээ ахиад л санал болгохоор нь монголчлохоор зориглов. Миний орос хэл тийм ч сайн биш тул харилцан ярианы амийг нь тасалчихаагүй байгаа даа гэж зовох маягтай.

***

- Сууж бай. Чи бүр ийм том болжээ. Энэ гэргий чинь үү?

- Үгүй ээ, дүү.

- Дүү гэнэ ээ? Нэр нь хэн билээ?

- Верка.

- Вера. Эх чинь хаачаав?

- Жижүүртэй байгаа.

- Чи бас ажиллана биз?

- Тийм ээ.

- Ийм хоёр хүүхэдтэй болчих юм гэж ерөөсөө бодож байгаагүй шүү. Чи намайг санадаг уу?

- Та арай хөгшин байсан шиг санадаг. Та нар бүгд л тийм байсан даа.

- Биднүүс яг л та нар шиг байсан шүү дээ.

- Таны ирсэн их сайн боллоо.

- Юу болоо вэ? Надад хэлж болох уу?

- Болно оо. Та надад олон юм тайлбарлах хэрэгтэй байна.

- Би юу тайлбарлах гэж...

- Бүгдийг нь. Танаас өөр хэнд ч тан шиг ингэж итгэхгүй. Зөвлөлдөх хэрэгтэй байна, яг одоо танаар маш их...

- Аяархан. Найзуудыг минь сэрээчих нь.

- Тэд амьд юм уу?

- Мэдэхгүй ээ, надаас өмнө алуулсан улсыг л харуулж чадах байна. Түүнийг, бас түүнийг. Бүгдийг нь өглөө их эрт, таван цагийн довтолгооны үеэр алчихсан.

- Харин таныг?

- Намайг маргааш нь, бас л өглөө, бас л довтолгооны үеэр. Шөнө нь бороотой байж билээ, намар л даа.

- Аймаар байсан уу?

- Аймаар. Ой дундуур “Ура” гээд л гүйцгээж байлаа, найзууд хажууд энд тэнд унацгаагаад л, бид огт зогсохгүй цаашаа гүйгээд л. Ойд угаасаа хэцүү, хаанаас буудаад байгаа нь мэдэгдэхгүй.

- Та мэдсэн үү, таныг...

- Мэдээгүй ээ, амьд гарах байх л гэж бодож явсан. Дараа нь ойлгосон, гүйцээ. Хүмүүс цаашаа гүйлдээд л, хэн нь гүйцэт гүйснийг ч мэдэх юм алга.

- Харамсалтай юм аа, цаг бага байдаг.

- Тийм ээ.

- Бид уулзана гэж мэдэж байсан. Уулзах нь гарцаагүй байсан. Тантай ингээд ярилцахсан гэж, маш олон юмны тухай, чухал юмсын тухай, хамгийн чухал юмсын тухай ингээд ярилцах юмсан гэж би үргэлж хүсдэг байсан. Ойлгож байна уу?
- Тийм ээ.

- Хүмүүстэй зөндөө л ярьж байсан, гэхдээ ингээд өөрийн дотно хүнтэйгээ ярихыг хүссэн зүйлсийнхээ тухай ярих эрх надад байсан биз дээ.

- Надад ч бас байсан, тэгэх боломж ганц ч гарсангүй.

- Миний буруу бий гэж үү?

- Надад ч бас буруу байхгүй, надад сонголт байгаагүй. Би чиний төлөө үүнийг тулгая.

- Харин би таны төлөө. Тэр үед тантай зэрэгцээд явж байхсан.

- Хэрэггүй ээ.

- Тэгвэл юу хэрэгтэй гэж?

- Амьдрах.

- Яаж амьдрах? Яаж?

- Чи хэдэн настай билээ?

- 23.

- Харин би 21.

- ...

- За би явлаа.

- Явлаа гэж үү?

- Тийм ээ, явалгүй болохгүй нь. Нөхөд минь хүлээж байна.

- Аав аа.

- Үүрд баяртай. Удахгүй өглөө болох нь, чи ажилтай биз. Чамд атаархаж байна аа. Яг одоо Москвагийнхаа гудамжаар явахыг л маш их хүсч байна. Энэ дэлхийн хот, манай дэлхийн хамгийн гоё хот. Үүрд баяртай, хүү минь. Жил ирэх тусам бид хоёрын насны зөрүү холдоно. Чи надаас хөгшин болно. Чамд эх орноо захиж үлдээе. Бас миний хүн чанар чиний өмнө эцсээ хүртэл цэвэр ариун хэвээр. Чи харин өөрийнхийгөө заавал, сонсож байна уу, заавал цэвэр байлгах ёстой. Амжилт хүсье. Намайг битгий мартаарай, за юу?


Монголчлон бантагнасан Д.Цогчулуун

2020.03.01

Зургийг ютүбын бичлэг дээрээс татав. Бичлэгийн хаяг: https://www.youtube.com/watch?v=2Tq3NftpxLo

ХАЙР

“Монологийг монголчлох аян”-ы ээлжит бичвэр. Нэг аймаар поп пост явсаан. Тэсэн ядсаар үзсэн Интерстелларыг шинжлэх ухааны баримтат кино биш шүү гэж сануулсан явдал энэ яриагаар ингэсгээд эхэлсэн байдаг юм. Күпер Бранд хоёр хайрын тухай ярив.

***

- Чи чинь эрдэмтэн хүн шүү дээ, Бранд.

- Яг тийм болохоор миний хэлэхийг сонс, хайр гэж бидний бодож олсон зүйл биш. Ажиглах боломжтой, хүчирхэг. Ямар нэг утга учиртай байх ёстой доо.

- Тийм ээ, хайр утга учиртай. Нийгмийн хэрэглүүр, нийгмийн холбоо, хүүхэд шуухад өсгөх гэх мэт.

- Өөд болсон хүмүүсээ бид хайрладаг шүү дээ. Тэрэнд ямар нийгмийн хэрэглээ байна?

- Ямар ч алга.

- Магадгүй бүр том утга учиртай байх, бидний ойлгож ухаарч амжаагүй ч юм уу. Магадгүй бидний мэдэрч ойлгож чадахгүй дээд түвшний хэмжээсийн эд өлөг, ул мөр ч юм бил үү. Би гэхэд хэдэн арван жил хараагүй хүндээ ертөнцийн нөгөө мухраас тэмүүлж байдаг, тэр хүн маань бараг л өөд болсон ч байж магадгүй. Бидний мэдэж байгаа цаг хугацаа, орон зайн хэмжээсийг туулаад гарах чадалтай ганц зүйл бол хайр л байна. Бүрэн ойлгож чадахгүй ч гэсэн үүнд л итгээд үзэх ёстой ч юм бил үү. Тийм ээ, Күүпер. Яг тийм. Волфыг ахиад ганц удаа харж ч магадгүй гэж бодохоор сэтгэл минь хөдөлж байна. Гэхдээ тэглээ гээд миний буруу гэсэн үг биш шүү дээ.

- Үнэнийг хэлэхэд, Амелиа минь, тун магадгүй юм шүү.

Монголчлон бантагнасан Д.Цогчулуун
2020.02.29

Зургийн эх сурвалж: https://gramho.com/explore-hashtag/ameliabrand

Бичлэгийн хаяг: https://youtu.be/L2Brm4g4HPU

ИЛБЭДҮҮЛСЭН НЬ

Аивор Палсдоттир гэж энэ Фаро арлын дуучин хүүхнийг сонсдог болоод удаж байна өө. Бусад дуунуудыг нь сонсож үзээгүй л дээ, ганц энийг л сонсдог. Анх үзэхдээ уул хадтай, ус ногоотой газар амьд тоглолт хийж байгаа бичлэгийг нь үзсэн юм. Яасан сайхан байгальтай газар вэ гэж бодоод л харж байгаад дуунд нь дурлачихсан хэрэг. Тэгээд сая “ер нь энэ дуу ямар утгатай дуу вэ?” гэж бодоод хартал угаасаа илбэдэх ёстой дуу байсан байна. Дууны нэрийг “илбэдүүлсэн” гэдэг юм байна шүү.

Илбэдүүлсэн

Илбэдүүлжээ би, илбэдүүлчихэж

Шидтэн ирээд шившчихсэн байна, намайг

Зүрх сэтгэлийн минь гүнд хүртэл илбэдэж,

Зогсолтгүй дүрэлзэх гал өрдөж орхисон байна.

Илбэдүүлжээ би, илбэдүүлчихэж

Шидтэн ирээд шившчихсэн байна, намайг

Зүрхний минь голд ортол илбэдэж,

Зогсож байсан газрыг нь нүдээ чилтэл харна, би.